THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA THỊ TRƯỜNG

Theo Bruce Babcock, nhà sử học Chuyên ngành Hàng Hóa, những giao dịch hợp đồng hàng hóa tương lai đầu tiên có thể đã được tiến hành ở Nhật Bản vào thế kỷ 17 (*một số tài liệu khác thì lập luận hình thức giao dịch tương lai được cấu thành từ hình thức hủ đất sét của người Sumer hay gạo của Trung Quốc). Tuy nhiên, hầu hết các nhà sử học đều đồng ý việc sử dụng tiền vàng như một phương tiện trao đổi thời Châu Âu cổ đại đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển Thị trường Hàng Hóa. Đại đa số các khu vực thuộc Châu Âu cũng bắt đầu sử dụng tiền vàng để trao đổi hàng hóa với những thương nhân, tàu buôn trở về từ Đông Ấn, Châu Á. Tất cả những sự kiện kể trên dẫn đến sự phát triển của Thị Trường Hàng Hoá, trao đổi hàng hóa tập trung. Khoảng năm 1531, các sàn giao dịch tập trung bắt đầu được thành lập tại Bỉ. Đến đầu những năm 1600, chính phủ Hà Lan, Anh và Pháp bắt đầu thuê các công ty đầu tư vào các chuyến đi đến Đông Ấn, Châu Á với mục tiêu là mang về các loại hàng hóa như gia vị, lụa, và châu báu. Tuy nhiên, thủy thủ đoàn thường xuyên đối mặt với nhiều rủi ro bao gồm cướp biển, thời tiết, hay thậm chí là thiếu kinh nghiệm hải trình. Để phân tán rủi ro, các nhà giao dịch sẽ đặt vốn vào nhiều chuyến đi cùng một lúc. Một công ty trách nhiệm hữu hạn được tài trợ cho mỗi chuyến đi. Và Thị trường Hàng hóa lại phát triển thêm một hình thức đầu tư khác là đầu tư đa dạng danh mục.

HỢP ĐỒNG KÌ HẠN (CHUYỂN TIẾP) VÀ HỢP ĐỒNG TƯƠNG LAI

Thuật ngữ Hợp đồng Kì hạn ( Hợp đồng chuyển tiếp) xuất hiện lần đầu tiên vào
những năm 1800 khi ngành thương mại ngũ cốc phát triển ở Mỹ. Nông dân ở Trung Tây
sẽ mang thương phẩm đến Chicago để lưu khi trước khi chuyển sang Bờ Đông của quốc
gia. Tuy nhiên, trong quá trình lưu kho, giá của ngũ cốc bị thay đổi theo nhiều
lí do khác nhau: chất lượng hàng hóa giảm khi lưu kho, hoặc tỷ lệ cung-cầu thay
đổi trong quá trình lưu kho.

       Để đảm bảo cho người mua và người
bán chốt được giá giao dịch, các bên (cả bên trung gian) đã tạo ra những hợp đồng,
gọi là hợp đồng kì hạn (chuyển tiếp). Các hợp đồng này về cơ bản ràng buộc người
bán giao ngũ cốc với khối lượng đã thỏa thuận, giá đã thỏa thuận và thời hạn đã
thỏa thuận. Người bán cũng sẽ nhận được trước số tiền trả trước để thực hiện nghĩa
vụ. Theo hình thức Hợp đồng kì hạn (chuyển tiếp), người mua và người bán thực hiện
giao dịch trong một thị trường tự do, và hợp đồng được đàm phán riêng giữa các bên.
Người mua có thể đối mặt với rủi ro khi người bán vỡ nợ, hoặc không thể giao hàng.

       Khi người nông dân bắt đầu giao
ngũ cốc của họ đến các kho chứa ở Chicago, người mua và người bán nhận ra rằng những
hợp đồng kì hạn (chuyển tiếp) luôn được điều chỉnh, gây mâu thuẫn và không còn hiệu
quả. Hơn nữa, những hợp đồng này luôn đặt người mua phải chịu rủi ro từ người bán.
Một nhóm các nhà môi giới (đơn vị trung gian) nghĩ ra nhiều cách để hợp lí hóa các
thỏa thuận để tạo ra các hợp đồng được chuẩn hóa về số lượng và chất lượng của hàng
hóa sẽ được giao – nhận, thời gian giao, và các điều khoản khi giao hàng. Sau đó,
họ lại lập thêm nhiều trung tâm Thanh toán bù trừ tập trung để đóng vai trò như
một đơn vị trung gian giữa tất cả các bên giao dịch. Điều này giúp loại bỏ rủi ro
vỡ nợ vẫn tồn tại trong các Hợp đồng chuyển tiếp (kì hạn). Năm 1848, họ thành lập
HỘI ĐỒNG THƯƠNG MẠI CHICAGO (CBOT) để giao dịch loại hợp đồng mới này, và gọi là
Hợp đồng tương lai.

       So sánh hợp đồng kì hạn và hợp đồng tương lai


Nội dung so sánh/ loại hợp đồng Kì hạn Tương lai
Điều khoản Thỏa thuận độc lập giữa 2 bên Thỏa thuận được chuẩn hóa
Phương pháp trao đổi Giao dịch tận-tay: hai bên tham gia vào một thỏa thuận song
phương, thực thi đầy đủ các điều khoản hợp đồng, bao gồm mọi yêu cầu về thanh
toán hoặc gửi tiền ký quỹ (mặc định là mất thêm chi phí)
Trao đổi tài chính: Sàn giao dịch đóng vai trò thanh toán
bù trù cho giao dịch, và yêu cầu tất cả các bên tham gia đăng ký trước một mức
ký quỹ để phục vụ khi giá hợp đồng biến động
Rủi ro Rất cao Hiếm hoi
Thị trường/ khách hàng thay thế Không có Có. Khi hợp đồng được chuẩn hóa và kiểm soát bởi sàn trung
gian, người giao dịch có thể luân chuyển rủi ro của họ giữa các đối tác đã đăng
ký hoạt động trong sàn.

Nội dung so sánh Kì hạn Tương lai
Điều khoản Thỏa thuận độc lập giữa 2 bên Thỏa thuận được chuẩn hóa
Phương pháp trao đổi Giao dịch tận-tay: hai bên tham gia vào một thỏa thuận song
phương, thực thi đầy đủ các điều khoản hợp đồng, bao gồm mọi yêu cầu về thanh
toán hoặc gửi tiền ký quỹ (mặc định là mất thêm chi phí)
Trao đổi tài chính: Sàn giao dịch đóng vai trò thanh toán
bù trù cho giao dịch, và yêu cầu tất cả các bên tham gia đăng ký trước một mức
ký quỹ để phục vụ khi giá hợp đồng biến động
Rủi ro

GIAO DỊCH TƯƠNG LAI HIỆN ĐẠI PHÁT TRIỂN NHƯ THẾ NÀO?

       100 năm sau khi thành lập CBOT, các sản phẩm nông nghiệp vẫn là hàng hóa chính
được giao dịch trên các sàn giao dịch hợp đồng tương lai. Năm 1936, CBOT thêm đậu
nành vào danh mục giao dịch, 1940 là bông và mỡ lợn thương phẩm. Đến những năm 1950,
sản phẩm chăn nuôi tương lai được giao dịch, những năm 1960 bắt đầu giao dịch kim
loại quý.

       Tuy nhiên, bắt đầu những năm 1970,
các sản phẩm tài chính mới bắt đầu hình thành. Quyết định của Mỹ về việc chấm dứt
định giá đồng Đô la bằng giá vàng đã tạo ra một hệ thống tiền tệ thả nổi tự do.
Nói cách khác, dựa vào cung và cầu, người ta bắt đầu tự xác định mỗi quốc tệ có
giá trị là bao nhiêu. Điều này tạo ra thị trường mới trong giao dịch, trao đổi ngoại
tệ.

       Ý tưởng về giao dịch giá trị, đối
lập với giao dịch vật chất thật, cuối cùng đã xuất hiện trên thị trường. Năm 1981,
Sàn giao dịch Chicago Mercantile (CME) đã ra mắt hợp đồng tương lai trao đổi bằng
tiền mặt đầu tiên: EURUSD. Về cơ bản, khi đến hạn trao đổi hợp đồng tiền mặt, người
bán không giao tài sản cơ bản mà thay vào đó là chuyển giao số vị thể (hợp đồng)
tiền mặt liên quan tương đương. Sau khi Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa
Kỳ (CFTC) phê duyệt hợp đồng EURUSD, các sàn giao dịch khác bắt đầu niêm yết các
hợp đồng tương lai trao đổi tiền mặt, dựa theo phương thức giao dịch hàng hóa truyền
thống.

       Đến những năm 1980 và 1990, giao
dịch tương lai mở rộng sang các tiêu chuẩn, chỉ số thị trường chứng khoán, nổi bật
là S&P500.

       Thế kỷ 21 mở ra kỷ nguyên giao dịch
trực tuyến. Sàn giao dịch điện tử sớm thay thế sàn giao dịch truyền thống. Những
phát triển này tác động rất lớn đến tất cả thị trường tương lai khi dung lượng ‘đối
tác’ được mở rộng ra quy mô toàn cầu. Ngày nay, hàng chục quốc gia trên thế giới
tổ chức hình thức trao đổi hàng hóa hợp đồng tương lai.

       Những Sàn giao dịch hàng hóa lớn nhất thế giới

Sàn Thành lập Mô tả Sự thật thú vị
Sàn Giao dịch Chicago (Chicago Mercantile Exchange – CME) 1898 Sàn giao dịch phái sinh hàng hóa và tài chính này cung cấp
một danh mục lớn nhất thế giới về hợp đồng tương lai và quyền chọn từ bất kì sàn
giao dịch nào trên thế giới
Bắt đầu với tư cách là Hội
đồng bơ và trứng Chicago, sàn giao dịch sữa
Hội đồng Thương mại Chicago (Chicago Board of Trade – CBOT) 1848 Một công ty con của CME kể từ 2007, CBOT cung cấp hơn 50
quyền chọn và hợp đồng tương lai khác nhâu trên nhiều loại tài sản
Sàn giao dịch quyền chọn và tương lai lâu đời nhất trên
thế giới
Sàn Giao dịch New York (New York Mercantile Exchange – NYMEX) 1882 Sàn giao dịch hàng hóa vật chất lớn nhất được CME mua lại
năm 2008
Vận hành Sàn giao dịch hàng hóa COMEX, dẫn đầu trong giao
dịch trao đổi kim loại
Sàn Liên lục địa (Intercontinental Exchange – ICE) 2000 Mỹ – trao đổi điện tử, đặt trụ sở ở Mỹ. Tập trung vào thị
trường hàng hóa tương lai và các sản phẩm OTC
Bắt đầu như một nơi tập trung để trao đổi năng lượng.
Sàn Giao dịch Kim loại London (London Metals Exchange –
LME)
1877 Anh – ưu tiên hợp đồng tương lai và quyền chọn kim loại Mặc dù chính thức thành lập năm 1877, nhưng sàn giao dịch
đã có nền móng từ thời Nữ Hoàng Elizabeth Đệ Nhất 1571
Sở Giao dịch chứng khoán Úc (Australian Securities Exchange
–  ASX)
1987 Sở giao dịch chứng khoán của Úc, tập trung vào hộp đồng
tương lai và quyền chọn các sản phẩm nông nghiệp, năng lượng và điện
Xác nhập với Sàn giao dịch tương lai Sydney năm 2006
Sàn giao dịch hàng hóa Tokyo (Tokyo Commodity Exchange –
TOCOM)
1984 Sàn giao dịch tương lai lớn nhất Nhật Bản, trao đổi kim
loại, năng lượng, sản phẩm nông nghiệp bao gồm cả cao su
Hình thành dựa vào sự hợp nhất các sàn: Dệt may Tokyo, Vàng
Tokyo, Cao su Tokyo
Table Header Table Header Table Header Table Header
Content Content Content Content

Close Menu
Call Now ButtonGọi Ngay!